Charakterystyka jakości surowca do produkcji cementu ze złoża “Folwark” w kredowej niecce opolskiej (zachodnia część Górnego Śląska, Polska)
Autorzy: Krystian Probierz, Magdalena Łozińska, Maciej Kaliski

Scharakteryzowano jakość surowca do produkcji cementu ze złoża margli kredowych „Folwark” zlokalizowanego w obrębie kredowej niecki opolskiej – zachodnia część Górnego Śląska (Polska). Dokonano za pomocą metod statystycznych i geostatystycznych, charakterystyki zmienności lateralnej parametrów jakości w złożu oraz w obrębie wydzielonych w nim serii litostratygraficznych. Wykreślono mapy zmienności parametrów jakości różnymi metodami interpolacyjnymi oraz wyznaczono optymalną metodę interpolacyjną.

Wyznaczono trendy zmian parametrów jakości (zaw. % CaO i MgO oraz SiO2, Al2O3 i Fe2O3) a także miąższości w analizowanym złożu. Scharakteryzowano pod względem chemicznym i mineralogicznym odmiany petrograficzne skał złożowych.

Wykazano, że w obrębie serii złożowej zawartość % CaO , najważniejszego z parametrów oceny przydatności technologicznej surowca , zmienia się w przedziale 21,10-52,02% śr. 35,72%. Parametr ten charakteryzuje się, zgodnie z wynikami analizy statystycznej, najmniejszą zmiennością w stosunku do pozostałych. Spośród serii litostratygraficznych natomiast największe zróżnicowanie wykazuje seria stropowa (6). Zastosowanie metod geostatystycznych pozwoliło wykazać, że w większości przypadków wpływ na zmienność parametrów złożowych ma także czynnik nielosowy.

Stwierdzono również, że najczęściej empiryczny rozkład zróżnicowania wartości parametrów złożowych opisuje teoretyczny model gaussowski. Sporządzone semiwariogramy kierunkowe wykazały anizotropię złoża. W złożu wydzielono następujące odmiany petrograficzne skał: wapienie margliste, wapienie margliste o podwyższonej zaw. % CaO, margle, margle o podwyższonej zaw. % SiO2, margle ilaste, margle ilaste o podwyższonej zaw. %SiO2 oraz iłowce margliste. Tworzenie się tych odmian w złożu Folwark uzależnione było od udziału, w czasie sedymentacji, składników krzemionkowych i to zarówno pochodzenia organogenicznego jak i allogenicznego. Odmiany petrograficzne skał złożowych różnią się zatem warunkami powstawania, szczególnie głębokością i temperaturą panującą w zbiorniku sedymentacyjnym.

Jakość eksploatowanych partii złoża uzależniona będzie od udziału poszczególnych serii litostratygraficznych w obrębie poziomu eksploatacyjnego.